Cẩm nang
Máy giặt bị rò điện, tủ lạnh chạm vào tê tay: làm gì ngay và vì sao cần dây tiếp địa
Đội kỹ thuật Anh Kỹ Thuật · cập nhật 12/11/2026
Máy giặt bị rò điện, hay tủ lạnh, bình nóng lạnh chạm vào thấy tê tay: điện đang thoát ra vỏ máy. Đừng chạm lại để thử. Ngắt điện thiết bị đó khi tay khô, chân khô, rồi để thợ đo. Đây là việc anh chị không tự sửa.
Việc liên quan điện 220V, tủ điện, gas, leo cao: để kỹ thuật viên làm. Bài này chỉ hướng dẫn những bước anh chị tự làm an toàn.
An toàn trước tiên. Nếu có khét, khói, tia lửa, tê tay: DỪNG LẠI, đừng thử sửa. Chỉ ngắt aptomat tổng nếu tủ điện ở chỗ khô, tay chân khô, không phải đi qua nước. Không chạm vào người bị điện giật khi chưa ngắt điện, nhanh chóng tìm cách ngắt nguồn điện. Có lửa hoặc khói: ra khỏi phòng, gọi 114, không dùng nước dập lửa điện. Có người bị thương: gọi 115. Sự cố đường dây, công tơ ngoài nhà: Điện lực TP.HCM 1900 545454.
1. Làm ngay trong 2 phút
- Không chạm lại vỏ máy, đặc biệt khi tay ướt, chân trần.
- Ngắt điện thiết bị. Ổ cắm ở chỗ khô, tay khô thì rút phích, cầm vào thân phích. Ổ cắm sát chỗ ướt hay trong phòng tắm thì ngắt aptomat theo khung An toàn.
- Báo cả nhà tránh xa máy, nhắc kỹ trẻ nhỏ.
- Để máy nghỉ đến khi thợ kiểm. Không cắm lại để xem còn tê không.
- Chụp ảnh chỗ đặt máy, ổ cắm, dây nguồn để gửi thợ.
2. Vì sao vỏ máy có điện
Bình thường, điện đi vào máy rồi quay về theo dây. Khi cách điện hỏng hoặc bị ẩm, một phần điện thoát ra vỏ kim loại. Tay anh chị chạm vào là thành đường cho điện xuống đất.
| Thiết bị | Hay rò vì | Ghi chú |
|---|---|---|
| Máy giặt | Đặt chỗ ẩm, nền không phẳng; dây nguồn bị chuột cắn; không có dây tiếp địa | Luôn ở cạnh nước |
| Tủ lạnh | Máy cũ, cách điện xuống cấp; đặt chỗ ẩm; dây, phích bị chuột, gián cắn | Hay tê ở vỏ hoặc ống đồng phía sau |
| Bình nóng lạnh | Đặt trong phòng tắm ẩm; thiếu tiếp địa | Người dùng đứng chân ướt |
| Nồi chiên, lò nướng vỏ kim loại | Nước bắn từ bồn rửa; cắm ổ không có tiếp địa | Hay gặp ở vỏ inox |
| Máy bơm, máy lọc nước, bếp điện | Đặt gần nước, ẩm | Vỏ kim loại cần nối đất |
EVN khuyến cáo nối đất vỏ kim loại cho máy giặt, tủ lạnh, bình nóng lạnh, máy bơm, máy lọc nước, bếp điện.
3. Dây tiếp địa là gì
Tiếp địa, còn gọi là nối đất, là đường cho dòng điện rò chạy xuống đất. Đừng nhầm với dây nguội: nhiều người gọi dây nguội là "dây mát", nhưng đó là đường điện quay về, không phải dây tiếp địa. Nó giống ống thoát nước khi bồn tràn.
Vỏ máy được nối bằng một dây riêng về cọc chôn dưới đất. Khi máy hỏng làm vỏ có điện, dòng sự cố chạy theo dây này chứ không qua người. Dòng đó đủ lớn để aptomat hoặc cầu dao chống giật cắt điện, theo tổ chức Electrical Safety First (Anh). Máy lỗi bị ngắt, người không bị giật.
4. Có cầu dao chống giật rồi, sao vẫn cần tiếp địa
Cầu dao chống giật (RCCB, RCBO) so dòng điện đi và dòng điện về. Lệch nhau là nó cắt. EVNHCMC khuyên chọn loại có ngưỡng tác động không quá 30 mA cho mạch ở chỗ ẩm.
Nhưng EVNHCMC cũng nói rõ: chống giật chỉ là lớp bảo vệ thêm.
- Người chạm cùng lúc dây pha và dây trung tính thì dòng đi, về vẫn bằng nhau. Cầu dao không ngắt.
- Cầu dao hỏng, đấu sai, chọn sai loại cũng không ngắt.
- Có tiếp địa, vỏ máy vừa rò là cầu dao cắt ngay, trước khi có ai chạm vào.
Anh chị bấm nút TEST trên cầu dao chống giật định kỳ, theo hướng dẫn in trên thiết bị. Bấm mà cầu dao không nhảy là phải gọi thợ.
5. Những việc không tự làm
- Không đảo chiều phích để hết tê. Làm vậy chỉ giấu lỗi, không sửa lỗi.
- Không tự nối vỏ máy vào dây trung tính. EVNHCMC khuyến cáo rõ không làm việc này.
- Không tự đóng cọc, tự kéo dây tiếp địa ra vòi nước, khung sắt.
- Không tháo bỏ cầu dao chống giật vì nó hay nhảy. Nó nhảy là đang báo có rò.
- Không dùng tiếp sau khi bút thử điện báo vỏ máy có điện.
6. Thợ làm gì khi đến
- Đo dòng rò, đo điện trở cách điện của thiết bị và đường dây.
- Kiểm tra nhà có tiếp địa chưa, dây và cọc còn tốt không.
- Làm tiếp địa đúng kỹ thuật, hợp với sơ đồ điện của nhà.
- Lắp hoặc thay cầu dao chống giật phù hợp, bấm thử cùng chủ nhà.
- Máy hỏng cách điện bên trong thì báo anh chị đem sửa hoặc thay.
Theo Điều 66 Luật Điện lực số 61/2024/QH15, phần điện từ sau công tơ vào nhà do khách hàng tự chịu trách nhiệm. Ngành điện lo tới công tơ; dây và thiết bị trong nhà là phần chủ nhà phải lo.
7. Khi nào nên gọi thợ
- Thiết bị nào chạm vào cũng thấy tê, dù chỉ nhẹ.
- Cầu dao chống giật hay nhảy, đặc biệt khi mưa hoặc lúc đang giặt (xem bài Cầu dao chống giật bị nhảy).
- Nhà chưa rõ có tiếp địa thật hay không.
- Bấm TEST mà cầu dao không nhảy.
Máy giặt, bình nóng lạnh bị rò điện? Đây là việc của thợ: gọi hoặc nhắn Zalo Anh Kỹ Thuật 0982 537 683 (6:00–22:00 hằng ngày). Thợ đo dòng rò, làm tiếp địa đúng kỹ thuật. Có cháy gọi 114, có người bị thương gọi 115.
8. Phòng ngừa hằng ngày
- Đặt máy giặt, tủ lạnh chỗ khô, thoáng, kê chân phẳng.
- Rút điện trước khi lau tủ lạnh. Lau khô, chờ 2–3 giờ cho hết ẩm rồi mới cắm lại.
- Xem dây nguồn định kỳ. Chỗ nào bị cắn, nứt thì nhờ thợ thay.
- Không để ổ cắm, ổ kéo dài nằm dưới sàn chỗ hay có nước.
9. Câu hỏi thường gặp
Tủ lạnh rò điện nhẹ có dùng tạm được không?
Không nên. Rò nhẹ có thể nặng hơn khi trời ẩm. Ngắt điện, chuyển đồ sang thùng đá, gọi thợ đo.
Nhà có ổ cắm ba chấu là đã có tiếp địa chưa?
Chưa chắc. Có ổ ba chấu mà phía sau không có dây về cọc thì lỗ thứ ba không làm gì cả. Thợ đo mới biết.
Máy giặt đặt trong nhà tắm có sao không?
Nhà tắm ẩm, người dùng hay đứng chân ướt nên rủi ro cao hơn. Nếu buộc phải đặt ở đó, cần tiếp địa, cầu dao chống giật và ổ cắm ở chỗ cao, khô.
Bút thử điện sáng khi chạm vỏ máy thì sao?
Vỏ máy đang có điện. Ngắt điện thiết bị, không dùng nữa và gọi thợ.
10. Nguồn tham khảo
Truy cập lại 12/11/2026.
- Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC): Hướng dẫn cách phòng tránh điện giật khi ngập nước, theo Báo Tuổi Trẻ, 21/10/2026.
- Electrical Safety First (Anh): Earthing and bonding.
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN): An toàn điện trong các khu tập thể cũ, 2023; Hệ thống điện sau công tơ, 2025; Khuyến cáo an toàn điện mùa mưa bão, 2025.
- Chuyên mục kinh nghiệm của một chuỗi bán lẻ điện máy: bài về máy giặt rò điện (Ngô Thị Ngọc Lan) và tủ lạnh rò điện (Danh Lê); chỉ dùng phần nguyên nhân.
- Chuyên mục tin tức của một chuỗi bán lẻ công nghệ: Lưu ý dùng nồi chiên không dầu an toàn (Minh Chí, 2024).
Cập nhật 12/11/2026 · Người viết: Đội kỹ thuật Anh Kỹ Thuật · Người soát kỹ thuật: chờ phân công.
Cần thợ tới nhà: Anh Kỹ Thuật nhận việc điện, nước cơ bản khi đi kèm việc điện thông minh hoặc cho khách gói bảo trì (xem Điện, nước cơ bản). Việc khác: gửi ảnh lỗi qua Zalo hoặc gọi 0982 537 683 trong giờ trực, điều phối báo có nhận được không trước khi hẹn.