Cẩm nang
Kiểm tra hệ thống điện trong nhà định kỳ: 10 điểm tự nhìn được, 5 việc phải để thợ đo
Đội kỹ thuật Anh Kỹ Thuật · cập nhật 12/11/2026
Nên kiểm tra hệ thống điện trong nhà 6–12 tháng một lần, theo khuyến cáo đăng trên trang EVN (8/2026). Kiểm thêm sau ngập, bão, trước khi lắp máy lạnh, bếp từ, bình nóng lạnh, và khi nhà đã dùng trên 10–15 năm. Anh chị tự nhìn được 10 điểm mà không cần mở tủ điện; phần đo đạc là việc của thợ.
Việc liên quan điện 220V, tủ điện, gas, leo cao: để kỹ thuật viên làm. Bài này chỉ hướng dẫn những bước anh chị tự làm an toàn.
An toàn trước tiên. Nếu có khét, khói, tia lửa, tê tay: DỪNG LẠI, đừng thử sửa. Chỉ ngắt aptomat tổng nếu tủ điện ở chỗ khô, tay chân khô, không phải đi qua nước. Không chạm vào người bị điện giật khi chưa ngắt điện, nhanh chóng tìm cách ngắt nguồn điện. Có lửa hoặc khói: ra khỏi phòng, gọi 114, không dùng nước dập lửa điện. Có người bị thương: gọi 115. Sự cố đường dây, công tơ ngoài nhà: Điện lực TP.HCM 1900 545454.
Nhà đang ngập: Không lội vào chỗ nước có thể có điện, không chạm thiết bị đang ướt. Chỉ ngắt aptomat tổng nếu tới được tủ điện mà không đi qua nước và tay chân khô. Nếu không: ra chỗ khô, gọi Điện lực TP.HCM 1900 545454 để cắt điện.
1. Khi nào cần kiểm tra
| Thời điểm | Vì sao |
|---|---|
| Định kỳ 6–12 tháng | Mối nối lỏng, dây lão hoá diễn ra từ từ, không báo trước |
| Có dấu hiệu lạ: đèn chớp, ổ cắm nóng, aptomat nhảy, mùi khét | Hệ thống đang báo có lỗi |
| Trước khi lắp máy lạnh, bếp từ, bình nóng lạnh | Dây và aptomat cũ có thể không chịu thêm tải |
| Sau ngập, mưa bão | Nước, bùn làm hỏng cách điện, gây rò |
| Nhà dùng trên 10–15 năm | Dây, ổ cắm, mối nối đã cũ |
Phần kiểm có đo đạc và biên bản thì thưa hơn. Ở Anh, tổ chức Electrical Safety First khuyên làm tối thiểu 10 năm một lần với nhà chủ ở. Nhà cho thuê là 5 năm một lần hoặc mỗi lần đổi người thuê.
2. 10 điểm chủ nhà tự nhìn được
Cầm đèn pin đi một vòng. Không tháo gì, không mở mặt tủ điện. Điểm nào có vấn đề thì ghi lại.
- Dây điện bong tróc, nứt, biến dạng, đặc biệt dây sau tủ lạnh, máy giặt.
- Mối nối quấn băng keo đã khô giòn, bong ra, hở lõi đồng.
- Dây đi nổi không có ống bảo vệ, dây treo chạm mái tôn, khung sắt.
- Ổ cắm cháy sém, cắm phích vào thấy lỏng. Mức nào phải ngắt điện xem bài Ổ cắm bị nóng.
- Phích, ổ cắm nóng lên khi đang dùng.
- Đèn chớp, tối đi mỗi khi bật máy lớn.
- Aptomat hay nhảy, phải gạt lên nhiều lần trong tháng. Xem bài Nhảy aptomat liên tục.
- Tiền điện tăng bất thường dù nhà không dùng thêm gì. Có thể điện đang rò.
- Nút TEST cầu dao chống giật. Lưu việc trên máy tính trước. Tay khô, mở cánh cửa tủ điện (không tháo tấm che bắt vít) rồi bấm. Cầu dao phải nhảy ngay; gạt lên lại. Không nhảy là cần thợ. Cách bấm ở bài Nút test cầu dao chống giật.
- Đồ vỏ kim loại chạm thấy tê: máy giặt, tủ lạnh, bình nóng lạnh. Ngắt điện thiết bị và gọi thợ.
Để ý thêm hai thói quen. Nhiều máy công suất lớn cắm chung một ổ dễ gây quá tải. Nhà có trẻ nhỏ hoặc hay ngập thì ổ cắm, công tắc nên cao hơn sàn tối thiểu 1,4 m, theo khuyến cáo trên trang EVN.
3. 5 việc phải để thợ đo
| Việc | Thợ dùng gì | Để biết điều gì |
|---|---|---|
| Đo điện trở cách điện | Máy đo cách điện chuyên dụng | Vỏ bọc dây còn ngăn điện tốt không, chỗ nào sắp rò |
| Kiểm tra tiếp địa | Máy đo điện trở nối đất | Dây tiếp địa có thật, còn dẫn tốt không |
| Siết đầu dây trong tủ điện | Dụng cụ cách điện, ngắt điện từng phần | Chỗ tiếp xúc lỏng sẽ nóng lên, lâu ngày gây cháy |
| Đo dòng rò | Ampe kìm đo dòng rò | Điện đang thoát xuống đất ở nhánh nào |
| Kiểm tải từng nhánh | Ampe kìm, đối chiếu cỡ dây và aptomat | Nhánh nào quá tải, cần tách mạch |
Tiếp địa là đường cho dòng điện rò chạy xuống đất, giống ống thoát nước khi bồn tràn. Điện trở cách điện cho biết lớp vỏ nhựa còn "giữ" được điện trong lõi dây hay không.
EVNHCMC cũng dặn: sau ngập, chỉ nhìn thấy khô thì chưa thể kết luận an toàn. Phải đo cách điện, kiểm dây bảo vệ, nối đất và thử cầu dao chống giật. Chi tiết ở bài Thiết bị điện sau ngập.
4. Mẫu sổ ghi kết quả cho gia đình
Kẻ một bảng như dưới, dán cạnh tủ điện hoặc lưu trong điện thoại. Lần sau thợ đến sẽ biết lịch sử.
| Ngày | Hạng mục | Tình trạng | Người kiểm | Việc cần làm |
|---|---|---|---|---|
| 12/11/2026 | Nút TEST chống giật tầng trệt | Nhảy bình thường | Chủ nhà | Thử lại lần sau |
| 12/11/2026 | Ổ cắm bếp | Nóng khi dùng ấm siêu tốc | Chủ nhà | Gọi thợ kiểm, tách ổ riêng |
| 20/11/2026 | Đo cách điện, tiếp địa | Đã đo, có biên bản | Thợ | Hẹn lần sau sau 12 tháng |
5. Điện lực lo đến đâu, chủ nhà lo đến đâu
- Ngành điện lo phần lưới điện và công tơ.
- Theo Điều 66 Luật Điện lực số 61/2024/QH15, phần điện từ sau công tơ vào nhà do khách hàng tự chịu trách nhiệm.
- Sự cố ở dây ngoài đường, ở công tơ: gọi Điện lực TP.HCM 1900 545454.
Báo Tuổi Trẻ (10/2023) dẫn số liệu EVNHCMC: năm 2022 ngành điện khảo sát, tư vấn 92.539 hộ. Lỗi hay gặp là dây không đi trong ống, mối nối không bọc băng keo cách điện, nhiều máy lớn chung một ổ cắm.
6. Khi nào nên gọi thợ
- Có điểm nào trong 10 điểm ở trên không ổn.
- Đã quá 12 tháng mà chưa ai đo kiểm.
- Sắp lắp thêm máy công suất lớn, hoặc nhà vừa qua ngập.
- Bấm TEST mà cầu dao chống giật không nhảy.
Muốn thợ làm giúp cho chắc? Gọi hoặc nhắn Zalo Anh Kỹ Thuật 0982 537 683 (6:00–22:00 hằng ngày) để đặt lịch Kiểm tra 15 điểm điện và điện thông minh, có biên bản ảnh từng hạng mục.
7. Câu hỏi thường gặp
Kiểm tra hệ thống điện trong nhà mất bao lâu?
Phần tự nhìn làm trong một buổi. Phần thợ đo tuỳ số tầng, số nhánh điện; thợ báo trước thời gian khi khảo sát.
Bấm nút TEST có làm hỏng cầu dao không?
Không. Nút này làm ra để người dùng thử định kỳ. Chỉ cần lưu việc đang làm trên máy tính, vì nhánh đó sẽ mất điện.
Nhà mới xây có cần kiểm tra không?
Có. Kiểm một lần khi nhận nhà để biết hiện trạng, rồi theo lịch 6–12 tháng.
Aptomat, dây điện cũ có phải thay hết không?
Không hẳn. Electrical Safety First nói việc thay dây tuỳ tình trạng chứ không tuỳ tuổi. Thợ đo rồi mới kết luận.
8. Nguồn tham khảo
Truy cập lại 12/11/2026.
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN): Sử dụng điện trong gia đình: Những lưu ý để phòng ngừa sự cố, tư vấn TS. Phạm Thành Chung, ĐH Bách khoa Hà Nội, 10/08/2026.
- EVN: Chuyên gia chỉ cách nhận diện sớm nguy cơ mất an toàn điện trong gia đình, 09/06/2026.
- EVN: Hệ thống điện sau công tơ, 2025; An toàn điện trong các khu tập thể cũ, 2023.
- Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC): Hướng dẫn cách phòng tránh điện giật khi ngập nước, 21/10/2026.
- Báo Tuổi Trẻ: Dùng điện cẩn thận để phòng 'bà hỏa', Lê Phan, 17/10/2023.
- Electrical Safety First (Anh): Your Questions Answered.
Cập nhật 12/11/2026 · Người viết: Đội kỹ thuật Anh Kỹ Thuật · Người soát kỹ thuật: chờ phân công.
Cần thợ tới nhà: Bảo trì định kỳ — Anh Kỹ Thuật.